Vervorming van het vrouwbeeld 

Bij het Jeugd Preventie Team (JPT) zetten we ons dagelijks in om te voorkomen dat jongeren afglijden richting jeugdcriminaliteit. Daarbij kijken we verder dan alleen gedrag: we willen begrijpen waarom jongeren doen wat ze doen. Dat betekent ook oog hebben voor de invloeden die bepalend zijn voor hun wereldbeeld, met name tijdens de puberteit. 

Vanaf die levensfase neemt de invloed van ouders vaak af, terwijl vrienden, sociale media en andere rolmodellen juist belangrijker worden. De meeste jongeren beschikken over een redelijk moreel kompas om goede ideeën te herkennen. Maar er is ook een groep die kwetsbaarder is, en daardoor vatbaar voor verkeerde, soms zelfs extreme ideeën. Een zorgwekkende trend die we steeds vaker tegenkomen, is de verspreiding van een ongezond, ongelijkwaardig vrouwbeeld onder jongeren. 

De opkomst van de online machocultuur 

Op social media groeit het aantal influencers dat zich richt op jongens en jonge mannen. Deze zogeheten ‘manfluencers’ presenteren zichzelf als succesvol, rijk en dominant. Zij spreken daarmee jongeren aan die op zoek zijn naar hun identiteit of erkenning. Onder het mom van ‘zelfverbetering’, ‘succes’ of ‘mannelijke kracht’ wordt er een wereldbeeld neergezet waarin vrouwen worden gezien als bezit. Zij worden gereduceerd tot hun uiterlijk, waarin hun zelfstandigheid en ambitie worden ontmoedigd.  

 Het versterkt een beeld waarin mannen macht hebben en vrouwen ondergeschikt zijn. Waarin kwetsbaarheid als zwak wordt gezien en dominantie wordt verheerlijkt. Voor jongens die onzeker zijn of zich willen bewijzen, kan dat beeld aantrekkelijk lijken. En ook meiden worden beïnvloed: ze gaan hun waarde koppelen aan hoe ze eruitzien, hoe gewillig ze zijn, of hoeveel bevestiging ze krijgen. 

De ongelijkheid tussen jongens en meiden neemt toe. Contact tussen jongeren is vaker doorspekt met disrespect, machtsstrijd en emotionele spelletjes. Meiden worden soms onder druk gezet, geïntimideerd of zelfs misbruikt – en jongens kunnen daar status aan ontlenen binnen bepaalde groepen. Dit alles gebeurt vaak buiten het zicht van volwassenen die daarin bij zouden kunnen sturen. Dat maakt het probleem extra complex.  

Wat doet het Jeugd Preventie Team? 

Bij het JPT besteden we structureel aandacht aan deze problematiek. In gesprekken met jongeren vragen we actief naar hun online leefwereld. Wie volgen ze op social media? Wat voor beelden krijgen ze van relaties, mannelijkheid, vrouwelijkheid en succes? En hoe verhoudt dat zich tot wat ze thuis of in hun directe omgeving meemaken? 

We praten met meiden over hun zelfbeeld, grenzen en hun ideeën over liefde en relaties. Met jongens bespreken we dezelfde thema’s, én het belang van respect en gelijkwaardigheid. We bespreken dat echte kracht zit in zelfbeheersing, empathie en het respecteren van de ander.  Daarnaast betrekken we ouders. Weten zij wat hun kind online ziet en volgt? Zijn ze in gesprek over de invloed die dat heeft? En hoe kunnen ze hun rol als opvoeder versterken in een tijd waarin digitale invloed zo sterk aanwezig is? 

We willen ouders handvatten geven om in verbinding te blijven met hun kind. En jongeren helpen om kritisch te leren kijken naar wat ze online zien, zodat ze weer grip krijgen op wie ze zijn en wat ze belangrijk vinden. Indien nodig zetten we daar aanvullende hulpverlening voor in.  

Een taak voor ons allemaal 

Deze ontwikkeling vraagt om aandacht en een brede maatschappelijke beweging. Rolmodellen (vaders, moeders, leraren, coaches, artiesten) kunnen veel meer laten zien dat het ook anders kan. En ook scholen kunnen verschil maken met structurele ruimte voor gesprekken over relaties, seksualiteit, media en respect. Jongeren hebben behoefte aan positieve voorbeelden die voorleven dat succes niet over de rug van anderen hoeft te gaan. We kunnen jongeren pas echt weerbaar maken als we ze iets beters te bieden hebben. Dat begint bij luisteren, grenzen stellen en vooral: het eerlijke gesprek blijven voeren.